Tìm hiểu về Trí tuệ nhân tạo (AI)

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang là một cơn sốt, tiềm năng to lớn của nó hiện gây xôn xao trong hầu hết mọi ngành công nghiệp. Tuy nhiên, việc hiểu đầy đủ về AI có thể khó khăn, đặc biệt nếu bạn không thông thạo các chủ đề công nghệ.

Vì vậy, hãy chia trí tuệ nhân tạo thành những thuật ngữ đơn giản nhất. Cùng tìm hiểu AI hoạt động như thế nào và nó được sử dụng như thế nào qua bài viết sau đây!

Giải thích đơn giản nhất về AI

Trí tuệ nhân tạo giống như dạy máy tính học như con người, do đó mô phỏng cách con người suy nghĩ. AI thực hiện điều này bằng cách xem xét nhiều dữ liệu hoặc ví dụ rồi sử dụng dữ liệu đó để đưa ra quyết định hoặc dự đoán.

Hãy tưởng tượng bạn đang học đi xe đạp. Sau khi ngã vài lần, bạn bắt đầu hiểu cách giữ thăng bằng. Đó là cách machine learning, một phần của AI, hoạt động. Nó xem xét rất nhiều dữ liệu và sau đó học các mẫu từ đó. Một phần khác của AI, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, tương tự như việc dạy máy tính hiểu và nói được ngôn ngữ của con người.

Trí tuệ nhân tạo cho rằng máy móc có thể bắt chước con người trong các khía cạnh:

• Nói chuyện
• Suy nghĩ
• Học hỏi
• Lập kế hoạch
• Hiểu biết

Trí tuệ nhân tạo còn được gọi là Trí tuệ máy móc (Machine Intelligence) và Trí tuệ máy tính (Computer Intelligence).

Arthur Samuel 1959:

"Machine Learning là một lĩnh vực con của khoa học máy tính, cho phép máy tính có khả năng học hỏi mà không cần lập trình".

Arthur Samuel, Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển của IBM, Tập 3, 1959.

Wikipedia 2022:

Trí tuệ nhân tạo là trí tuệ được thể hiện bởi máy móc. Khác với trí tuệ tự nhiên được thể hiện bởi con người và động vật, vốn liên quan đến ý thức và cảm xúc.

Investopedia 2022:

Trí tuệ nhân tạo đề cập đến việc mô phỏng trí tuệ con người trong máy móc được lập trình để suy nghĩ như con người và bắt chước hành động của họ.

IBM 2022:

Trí tuệ nhân tạo tận dụng máy tính và máy móc để bắt chước khả năng giải quyết vấn đề và ra quyết định của trí óc con người.

Britannica 2022:

Trí tuệ nhân tạo là khả năng của máy tính kỹ thuật số hoặc robot điều khiển bằng máy tính để thực hiện các nhiệm vụ thường được liên kết với những sinh vật thông minh, .... chẳng hạn như khả năng suy luận, khám phá ý nghĩa, khái quát hóa hoặc học hỏi từ kinh nghiệm trong quá khứ.

Nhưng ngay cả với tất cả những điều này, máy tính vẫn không thể suy nghĩ và hiểu biết đầy đủ như con người. Các hệ thống AI hiện đại không có ý thức, cảm xúc hay ý thức thông thường.

Chi tiết hơn về AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) là một nhánh của khoa học máy tính nhằm mục đích chế tạo những cỗ máy có khả năng bắt chước trí thông minh của con người. Nó liên quan đến việc tạo ra các thuật toán cho phép máy tính học hỏi và đưa ra quyết định hoặc dự đoán dựa trên dữ liệu thay vì chỉ làm theo các hướng dẫn được lập trình rõ ràng.

Trí tuệ nhân tạo là một ngành khoa học bao gồm nhiều lĩnh vực Khoa học dữ liệu, từ Narrow AI đến Strong AI, bao gồm Machine Learning, Deep Learning, Big Data và khai thác dữ liệu.

Trí tuệ nhân tạo có thể được phân thành hai loại chính: Narrow AI, được thiết kế để thực hiện một nhiệm vụ ở phạm vi hẹp (chẳng hạn như nhận dạng khuôn mặt hoặc tìm kiếm trên Internet) và Artificial General Intelligence (AGI), là một hệ thống AI có khả năng nhận thức tổng quát của con người. Nó có thể làm tốt hơn con người ở những công việc có giá trị kinh tế nhất.

Machine Learning (ML)

Machine Learning (ML), một tập hợp con của AI, liên quan đến các hệ thống có thể "học" từ dữ liệu. Các thuật toán này cải thiện hiệu suất của chúng khi số lượng bộ dữ liệu chúng học được tăng lên.

Deep Learning, một tập hợp con khác của Machine Learning, sử dụng mạng nơ-ron nhân tạo để đưa ra quyết định và dự đoán. Nó được thiết kế để bắt chước cách bộ não con người học hỏi và đưa ra quyết định.

Natural Language Processing (NLP)

Natural Language Processing (NLP) là một khía cạnh quan trọng khác của AI, xử lý sự tương tác giữa máy tính và con người bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Điều này thường liên quan đến việc hệ thống AI xử lý yêu cầu ngôn ngữ tự nhiên, phân tích nó, tìm ra ngữ cảnh và sau đó tạo ra phản hồi bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Ví dụ...

• Con người: "Bạn có thể tìm cho tôi một vài ví dụ về thực vật có độc ở Nam Mỹ được không?"
• Chatbot AI: "Chắc chắn rồi! Dưới đây là một số ví dụ về thực vật có độc ở Nam Mỹ..." [v.v.]

Mạng nơ-ron nhân tạo được sử dụng trong NLP và có nhiều dạng khác nhau.

Khả năng hiểu và phản hồi ngôn ngữ của con người là rất quan trọng đối với nhiều ứng dụng AI, như trợ lý ảo và chatbot AI.

Narrow AI

Narrow Artificial Intelligence chỉ giới hạn trong các lĩnh vực hẹp (cụ thể) như hầu hết các loại AI mà chúng ta thấy xung quanh mình ngày nay:

• Bộ lọc thư rác
• Công cụ chuyển văn bản thành giọng nói
• Nhận dạng giọng nói
• Xe tự lái
• Thanh toán điện tử
• Google Maps
• Tự động sửa lỗi văn bản
• Dịch thuật tự động
• Chatbot
• Mạng xã hội
• Phát hiện khuôn mặt
• Nhận thức thị giác
• Thuật toán tìm kiếm
• Robot
• Đầu tư tự động
• Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP)
• Máy bay không người lái
• Dr. Watson của IBM
• Siri của Apple
• Cortana của Microsoft
• Alexa của Amazon
• Hệ thống đề xuất của Netflix

Narrow AI còn được gọi là Weak AI.

• Weak AI: Được xây dựng để mô phỏng trí tuệ con người.
• Strong AI: Được xây dựng để sao chép trí thông minh của con người.

Strong AI

• Strong AI là loại trí tuệ nhân tạo bắt chước trí thông minh của con người.
• Strong AI thể hiện khả năng suy nghĩ, lập kế hoạch, học hỏi và giao tiếp.
• Strong AI là cấp độ lý thuyết tiếp theo của trí tuệ nhân tạo: True Intelligence.
• Strong AI hướng tới những cỗ máy có khả năng tự nhận thức, ý thức và suy nghĩ khách quan.

✔ Không cần phải quyết định xem một cỗ máy có thể "suy nghĩ" hay không.

Chỉ cần quyết định xem một cỗ máy có thể hành động thông minh như con người hay không.

Alan Turing

Tuy nhiên, mặc dù có nhiều tiến bộ, AI vẫn chưa sở hữu đầy đủ các khả năng nhận thức của con người và chúng ta vẫn còn lâu mới đạt tới trí tuệ nhân tạo tổng quát thực sự. Các công nghệ AI hiện tại có nhiệm vụ cụ thể và không thể hiểu ngữ cảnh bên ngoài chương trình cụ thể của chúng.

Ngày nay AI đang được sử dụng như thế nào?

AI có tiềm năng và những ứng dụng vượt xa lĩnh vực công nghệ.

1. Chatbot

Ngay cả khi bạn không quan tâm nhiều đến công nghệ, bạn có thể đã từng nghe đến cái tên "ChatGPT". ChatGPT (viết tắt của Chat Generative Pre-transformer) là một chatbot generative AI. Nhưng điều này không giống như các chatbot mà bạn có thể đã sử dụng trước đây. ChatGPT sử dụng trí tuệ nhân tạo để xử lý ngôn ngữ tự nhiên của con người, tìm dữ liệu và đưa ra phản hồi.

Các khả năng của ChatGPT tạo thành một danh sách dài, bao gồm kiểm tra tính xác thực, kiểm tra chính tả và ngữ pháp, tạo lịch trình, viết sơ yếu lý lịch và thậm chí cả dịch ngôn ngữ.

HuggingChat, Claude và Gemini (trước đây là Bard) là những ví dụ khác về chatbot AI. Tất cả các dịch vụ này đều khác nhau theo những cách nhất định. Một số miễn phí, một số trả phí, một số chuyên về một số lĩnh vực nhất định, trong khi một số khác làm tốt hơn các nhiệm vụ chung.

2. Phân tích dữ liệu

Phân tích dữ liệu là một phần quan trọng trong thế giới của chúng ta, cho dù trong nghiên cứu, chăm sóc sức khỏe, kinh doanh hay lĩnh vực khác. Máy tính đã phân tích dữ liệu trong nhiều năm, nhưng việc sử dụng trí tuệ nhân tạo có thể đưa mọi thứ lên một tầm cao mới.

Hệ thống AI có thể phát hiện các xu hướng, mô hình và sự không nhất quán hiệu quả hơn so với một máy tính thông thường (hoặc con người). Ví dụ, hệ thống AI có thể làm nổi bật rõ ràng hơn các thói quen hoặc sở thích ít rõ ràng hơn của người dùng đối với các nền tảng mạng xã hội, cho phép hệ thống hiển thị nhiều quảng cáo được cá nhân hóa hơn.

3. Sản xuất và thiết kế

Khi thiết kế sản phẩm cần phải cân nhắc nhiều yếu tố. Chi phí nguyên liệu, nguồn gốc nguyên liệu và hiệu quả hoạt động của sản phẩm chỉ là một số yếu tố mà các công ty cần lưu ý và đây là lúc AI có thể trợ giúp.

Bởi vì AI có thể học hỏi và khám phá những điều mới dựa trên thông tin được cung cấp nên nó có thể được sử dụng để tạo ra các vật liệu và phương thức sản xuất bền vững, tiết kiệm chi phí hơn cho doanh nghiệp. Ví dụ, hệ thống AI có thể liệt kê nhiều vật liệu thân thiện với môi trường hơn có thể được sử dụng trong pin của sản phẩm dựa trên bộ dữ liệu toàn diện để hoạt động.

4. Sáng tạo nghệ thuật

Nghệ thuật do AI tạo ra đã gây bão trên toàn thế giới vào năm 2022, với các sản phẩm như DALL-E, Stable Diffusion và Midjourney trở nên cực kỳ phổ biến. Các công cụ chuyển văn bản thành hình ảnh AI này nhận lời nhắc dựa trên văn bản và tạo ra tác phẩm nghệ thuật dựa trên yêu cầu.

Ví dụ, nếu bạn nhập "hoàng hôn tím trên mặt trăng" vào DALL-E, bạn sẽ nhận được nhiều kết quả. Một số công cụ tạo tác phẩm nghệ thuật cũng cho phép bạn chọn phong cách cho hình ảnh được tạo, chẳng hạn như cổ điển, siêu thực hoặc anime. DALL-E đã phát triển rất nhiều kể từ lần phát hành đầu tiên và hiện có phiên bản thứ ba, DALL-E 3. Bạn có thể sử dụng DALL-E trên ChatGPT Plus để tạo hình ảnh AI trong cuộc trò chuyện của mình.

Một số nghệ sĩ đã phản đối các công cụ tạo tác phẩm nghệ thuật AI. Các nghệ sĩ cho rằng đây là hành vi vi phạm bản quyền và góp phần đánh cắp tác phẩm nghệ thuật gốc, một vấn đề đã lan rộng trên mạng.

Tương lai của AI

AI đã được sử dụng để phát triển các loại thuốc mới, nêu bật các hoạt động kinh doanh bền vững hơn và thậm chí giúp cuộc sống hàng ngày của chúng ta trở nên dễ dàng hơn bằng cách thực hiện các công việc như nấu ăn hoặc dọn dẹp.

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng tương lai của AI thật đen tối. Không có gì ngạc nhiên về giả định này, vì sách và phim khoa học viễn tưởng đã tạo ra một số định kiến đáng sợ về AI và những hậu quả có thể xảy ra của nó.

AI thực sự có thể bị lạm dụng hoặc xử lý sai, nhưng điều này đúng với bất kỳ công nghệ nào. Chúng ta đã thấy tội phạm mạng khai thác WiFi, VPN, email và thậm chí cả ổ đĩa flash để phát tán phần mềm độc hại và lừa đảo. Tuy nhiên, mối lo ngại tập trung vào trí tuệ nhân tạo vì khả năng của nó.

Vào tháng 1 năm 2023, một cá nhân đã đăng lên diễn đàn hack tuyên bố rằng mình đã tạo thành công phần mềm độc hại bằng ChatGPT. Đó không phải là phần mềm độc hại quá phức tạp, nhưng khả năng tạo mã độc thông qua chatbot AI đã khiến mọi người bàn tán. Nếu AI kém tiên tiến hơn hiện đang bị lạm dụng, điều gì sẽ xảy ra nếu máy tính siêu thông minh bị khai thác trong tương lai?

Hiện tại, không có hệ thống AI nào có thể suy nghĩ ngang với con người. Nhiều người đã dự đoán một cỗ máy như vậy sẽ trông như thế nào nhưng tất cả chỉ là giả thuyết. Trong khi một số người cho rằng chúng ta sẽ tạo ra những cỗ máy có khả năng nhận thức ngang bằng con người trong thập kỷ tới, những người khác lại cho rằng việc này sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Nếu AI được quản lý chính xác, việc phát triển và sử dụng nó có thể được kiểm soát để ngăn chặn những kẻ xấu tiếp cận công nghệ tiên tiến.

Giấy phép, luật và các quy tắc chung đều đóng vai trò giúp AI không rơi vào tay kẻ xấu. Tuy nhiên, điều này sẽ cần phải được thực hiện mà không hạn chế quá chặt chẽ sự phát triển và tiếp cận công nghệ AI, nếu không mọi thứ sẽ phản tác dụng.